بوجاری و حمل و نقل بذر

بوجاری و حمل و نقل بذر که بذرها زمانی که از مزرعه برداشت می شوند هرگز خالص نیستند. معمولاً وقتی بذرها وارد مرحله بوجاری می شوند حاوی

مقدار زیادی آشغال، برگ، بذر علف های هرز و گیاهان دیگر و حشرات می باشند.اگر چنین بذرهایی حاوی برگ های سبز و موادی با رطوبت بالا باشند

نمیتوان این بذرها را به خوبی انبار کرد و از سویی کارایی حمل و نقل آنها پایین می آید و علاوه بر آن به طور دقیق نمی توان اقدام به تمیز کردن آنها نمود،

مگر این که بیشتر مواد خارجی از بذر جدا شوند. مراحل جداسازی این مواد ناخواسته از محموله بذر همراه با بهبود کلی کیفیت بذر بو جاری بذر نامیده

میشود.بو جاری یکی از بخشهای مهم مجموعه تکنولوژی حاضر جهت دستیابی به کیفیت بالای بذرهای ارقام اصلاح شده محسوب میشود. این عمل به

کشاورزان این اطمینان را می دهد که بذرهایی که در اختیار دارند از کیفیت بالایی برخوردارند و ناخالصی آنها در حداقل است. بوجاری خوب می تواند این

تضمین و اطمینان را ایجاد کند که کوشش های قبلی اصلاح کنندگان در پیشبرد و بهبود ارقام برتر و همچنین فعالیت تولید کنندگان بذر در زمینه کاشت این

ارقام منجر به تولید بذری شده است که حداکثر کیفیت را دارا است. اگر بذری خوب ہوجاری نشود و یا به طرق مناسب حمل نگردد،تمام زحمات قبلی که

برای اصلاح و تولیدآن به عمل آمده است بهدر خواهد رفت ترتيب مراحل معمول بو جاری و آماده سازی بذر را نشان میدهد.

اصول بوجاری بذر

دست اندرکاران بوجاری بذر هنگام تمیز کردن بذر ۵ هدف را دنبال میکنند که عبارتند از : جداسازی کامل برداشتتن و حذف کلیه مواد آلوده کننده (۲) به

حداقل رساندن تلفات بذر مقداری از بذرهای خوب هنگام عملیات بو جاری همراه با مواد آلوده کننده حذف میشوند و این تلفات بذر باید به حداقل برسد (۳)

افزایش کیفیت بذر بهبود کیفیت بذر به وسیله حذف بذرهای فاسد ترک خورده شکسته آفت زده یا صدمه دیده یا بذرهای کم کیفیت صورت می گیرد، (۴)

کارایی بالا بردن ظرفیت بو جاری همراه با بوجاری خوب بذرها و (۵) به حداقل رساندن مقدار کار مورد نیاز هزینه های کارگری از هزینه های مستقیم این

صفت است و نمی توان این هزینه را در قالبی پوشش داد. در جریان بوجاری کیفیت بذر به دو طریق بهبود می یابد (۱) جدا کردن بذر سایر گیاهان علف

های هرز و مواد خارجی و (۲) افزایش کیفیت یا حذف بذرهای با کیفیت پایین هدف نهایی بوجاری به دست آوردن حداکثر درصد خلوص بذر با حداکثر توان

جوانه زنی است. این مفهوم در قالب درصد خلوص بذر زنده بیان میشود مقدار این خلوص با ضرب کردن درصد خلوص و درصد جوانه زنی محاسبه می شود.

اگر بذرها از نظر بعضی خصوصیات فیزیکی با هم اختلاف داشته باشند می توان آنها را به طرق مکانیکی و طی برخی فرایندهای الکتریکی یا مکانیکی از

هم جدا کرد.

تجهیزات تنظيف بذر

بنابراین دستگاه بوجاری با استفاده از اختلاف خصوصیات فیزیکی بذرهای گیاهان، بذر سایر گیاهان و علفهای هرز و موادخارجی را از محموله بذر جدا

میسازند. اصولاً جداسازی مواد خارجی نظیر سنگ کلش و ساقه گیاهان ساده است، اما جداسازی بذر سایر گیاهان و علف های هرز بسیار مشکل تر

است و این مشکل وقتی که ویژگی های ظاهری و اندازه این بذرها مشابه باشد تشدید می شود. اندازه طول عرض ضخامت شكل، وزن ( وزن مخصوص

بافت سطحی رنگ میل ترکیبی با مایعات و ویژگی های الکتریکی از جمله ویژگی های فیزیکی هستند که در جداسازی بذرها مورد استفاده قرار میگیرند.

بو جاری کننده باید هر محموله ای را که از مزرعه می رسد، با دقت تجزیه کرده و مشخص نماید که مشکل اصلی بو جاری محموله چیست و برای بوجاری

بهتر آن چه ماشین یا ماشینهایی باید به کار گرفته شود. نظر به این که برای بو جاری کامل و حصول حداکثر خلوص و جوانه زنی یک محموله بذر باید بیش

از یک ماشین مورد استفاده قرار گیرد بنابراین رعایت ترتیب استفاده از ماشینها حائز اهمیت می باشد. معمولاً بذرهایی که به محل بوجاری آورده میشوند

کلش و بقایای گیاهی زیادی به همراه دارند. این مواد حرکت بذرها را بر روی بالابرها کند کرده و کارایی دستگاه را کاهش می دهند. در چنین شرایطی

احتمالاً به یک یا دو بار عملیات تمیز سازی و بوجاری مقدماتی نیاز است که به این ترتیب کارایی بوجاری و دقت جداسازی بالا رفته و از اتلاف بذر در مراحل

مختلف بوجاری جلوگیری می شود. احتمالاً متداول ترین ماشین بو جاری مقدماتی ماشین پوست کن است. این ماشین برای جدا کردن انواع مختلف

ناصافی و آشغال یک محموله بذری به کار می رود.

وسایل بوجاری مقدماتی

هر چند که انواع مختلفی از پوست کنها وجود دارند، ولی معمولاً آنها شامل یك صفحه يا (الك دوار یا لرزان هستند که بذرهای ریز به راحتی از آن میگذرند،

در حالی که بذرهای درشت تر و مواد خارجی جدا میشوند. عمل جداسازی معمولاً با جریان هوا همراه میشود. جریان هوا کلش ساقه ها و دیگر مواد

خارجی سبک را با دمیدن به خارج می راند برای جداسازی مواد خارجی سبک تر از توده بذر بدون تفکیک اندازه دادهها در بعضی از پوست کن ها، فقط از

یک هواکش جریان دهنده هوا استفاده میکنند که به واسطه آن بذرها از آشغال جدا می شوند. اگر چه پوست کنی مهم ترین کار در جریان بوجاری

مقدماتی است اما ممکن است به سایر عملیات نیز برای بالا بردن کارایی بوجاری بذر نیاز باشد مثلاً يولاف جو و بذر بسیاری از علف های چمنی غیر از

خانواده غلات دارای ریشک، پرز و زوائد دیگری هستند که محکم به بذر آنها چسبیده اند و بوجاری را با مشکل روبرو می کنند. این موضوع، به خصوص برای

بذرهای به اصطلاح پوشینک دار گرامینه های گریت پینز در ایالات متحده صدق میکند. بو جاری مقدماتی بذر این گونه های گیاهی اغلب با عملیاتی نظیر

کوبیدن ساییدن و یا خراشیدن انجام می شود ماشین های زیادی برای بو جاری مقدماتی وجود دارند اما احتمالاً دستگاه پوست کن ریشک زدا بیشتر از

همه مورد استفاده قرار می گیرد. این ماشین مجهز به یک قسمت کوبنده است که پوست ریشک و یا کرک های بذر را گرفته و موجب شکستن خوشه

های بذر گرامینه های پوست دار می شود.

ماشینهای بوجاری هوا دهنده

همچنین این دستگاه بذرهای چندگانه انواع بدون پوشینگ را نیز می شکند و موجب افزایش کارایی بوجاری می گردد. ماشین دیگر که خراش دهنده

پوست نامیده می شود با عمل ساییدن یا خراشیدن غلاف یا پوست بذرهایی مثل خلـر (Crownvetch)، شلغم (Crambe) و lespedza را جدا می کند. این

ماشین همچنین، درصد بذرهای سخت موجود در بذرهای گیاهانی مثل شبدر شیرین (Sweet clover)، خلر و یونجه را که پوستشان نسبت به آب غیر قابل

نفوذ است، کاهش میدهد. این دستگاه عمل خراش دهی بذر را به خوبی انجام می دهد، ولی بایستی با دقت تنظیم شود تا بذرها آسیب نبینند.این

دستگاه که آن را آسیاب بادی نیز می نامند ، اصلی ترین ماشین بوجاری در سیستم های بو جاری بذر است. در این دستگاه از ترکیبی از جریان هوا و

غربالهای فلزی یا سیمی برای جدا کردن بذرها بر اساس اندازه وزن مخصوص و مقاومت آنها در مقابل جریان هوا استفاده شده است. این ماشین در اندازه

های مختلف از دستگاه کوچک دو غرباله مزرعه ای تا ماشین های بزرگ بو جاری صنعتی با ۷ یا غربال و ۳ یا ۴ منبع جریان هوا طراحی شده است. ماشین

بوجاری هوادهنده به سه روش مختلف کار می کند. ابتدا بذر در اثر نیروی ثقل از قیف خوراک دهنده وارد ماشین میشود در بعضی از انواع این ماشین ها

بذرها مستقيماً روى صفحه غربال افتاده و بذرهای خوب از میان آن عبور کرده و بذرهای درشت سایر گیاهان و مواد خارجی درشت از انها جدا میشوند