بیماری انگومک پسته
بیماری انگومک پسته که پوسیدگی طوقه و ریشه پسته
هم نامیده می شود و در رفسنجان به آن شیره سیاه می گویند
در باغهای پسته استانهای کرمان سمنان قزوین و یزد سابقه
طولانی دارد.. درصد مرگ سالیانه درختان پسته بر اثر ابتلا
بیماری در باغهای رفسنجان حداکثر تا ۱۱ درصد و به طور
متوسط ۲٫۷ درصد برآورد شده است انگو مک پسته از مهمترین
بیماریهای پسته در ایران است و سالیانه خسارت
هنگفتی به این محصول وارد می سازد.
نشانه های بیماری انگومک پسته
این علایم مستقیم انگومک روی طوقه و ریشه های کلفت
درختان پسته بروز می کنند؛ از این رو تا مدت زیادی بعد از
ابتلای درخت باغداران متوجه آن نمیشوند نشانه های ثانوی
و غیر مستقیم بعد از پیشرفت بیماری در اندامهای هوایی
درخت ظاهر میشوند علایم اصلی بیماری انگو مک ابتدا به صورت
تراوش شیرابه در قسمت پایین تنه و طوقه نزدیک سطح خاک دیده
می شود. شیرابه به شکل قطرات ریز یا توده ای در بن تنه تا
ارتفاع گاهی ۳۰ سانتی متری تنه درخت روی پوست ظاهر میشود
این شیرا به در آغاز شفاف و عسلی رنگ است ولی به تدريج
قهوه ای و تیره رنگ میشودشیرابه تراوش شده در قسمت یقه
که زیر های قرار دارد زیاد است با خاک مخلوط می شود به شکل
قطعاتی نسبتاً بزرگ (۲ تا ۳ سانتی متر) و رنگ سیاه در می آید.
خصوصیات بیماری
دیگر نشانه این بیماری در آغاز عفونت، تجمع مایع شیری رنگ
چرک مانندی در محل یقه و ریشه بین پوست و چوب است که
وقتی پوست این قسمت بریده شود به خارج می ریزد بافتهای
پوست و قسمتی از چوب در مواضع مبتلا قهوه ای می شوند
تغییر رنگ بافتهای چوب در درختان مسن سطحی است، ولی
در چوب ریشه و بن تنه درختان جوان پسته گاهی تا مغز پیش
می رود. علایم بیماری در اندامهای زیر زمینی بیشتر روی ریشه
های اصلی و قسمتهای نزدیک طوقه دیده میشوند و حالت شانکر
دارند. بعد از پیشروی پوسیدگی در قسمتهای بن تنه طوقه و ریشه
و انهدام بافتهای پوست و مصدوم شدن آوندهای آبکشی و بافتهای
اطراف تغذیه درخت دچار اختلال میشود. در این صورت قسمتهای
هوایی درختان مبتلا به انگومک دچار ضعف عمومی شده، قسمتی
یا تمامی آنها دچار سبز خشکی میشوند سبز خشکی درختان
معمولاً در تابستان اتفاق می افتد در درختان مسن بیمار که پیشرفت
بیماری تدریجی و طولانی مدت است علایم روی قسمتهای تاج درخت
به صورت ریز و کم رنگ شدن برگها، کاهش مقدار برگ و میوه و
رنگ اندازی پوست خارجی میوه زودتر از معمول تظاهر میکنند.
عامل بیماری پسته
تاکنون پنج گونه قارچ از جنس Phyophthora از طوقه، ریشه و
خاک اطراف درختان پسته در ایران جدا شده که اسامی و
ویژگیهای مهم آنها به شرح زیر هستند P. cirophthers : از
باغهای پسته قزوین دامغان و نیریز فارس جدا شده است اسپورانژ
این گونه که در محیط کشت جامد (CMA) تشکیل می شود، یک یا
دو پاییل دارد و به اشکال مختلف بیشتر کروی گلابی وارونه متمایل
به کروی بوده اندازه هایش ۱۲-۳۲۲۴) ۳۲ (۱۵-۵۰) میکرومتر و نسبت
طول به عرض آن ۱۳۴ است این قارچ هتر و تال و
اسپور آن تاکنون مشاهده نشده است