تنش دمای پایین

تنش دمای پایین شامل دو فرآیند تنش سرمازدگی و تنش یخ زدگی است

سرمازدگی موجب از بین رفتن حالت تراوایی

غشا به دلیل عدم توانایی در افزایش سیالیت غشا میشود.

این نوع تنش در دماهای بالای صفر اتفاق می افتد و
در اثر سرمازدگی یک سری تغییرات فیزیکی و فیزیولوژیکی به

سرعت در گیاه روی می دهد که موجب اختلال در فعالیتهای

گیاه میشود. با برگشت دما به وضعیت این تغییرات تغییرات مطلوب

این تغییرات به حالت اول بر می گردند. بنابراین به اولیه

گفته میشود. صدمات ناشی از تغییرات اولیه که ممکن است

برگشت پذیر یا برگشت ناپذیر باشند تغییرات ثانویه نامیده

میشوند تنش سرما یک فاکتور عمده محیطی میباشد که

گسترش زراعی گیاهان را محدود میکند.

 دمای پایین و تنش در گیاه

دمای پایین تاثیر زیادی بر زنده بودن گسترش جغرافیایی

رشد و تولید گیاه  دارد هر گیاه به منظور

رشد و توسعه به دماهای مناسب نیاز دارد. دماهای مناسب

برای یک گیاه ممکن است برای سایر گیاهان تنش را باشد.

دمای پایین فعالیت بیوسنتزی گیاه را کاهش داده از عملکرد

طبیعی فرآیندهای فیزیولوژیک  جلوگیری کرده و ممکن است سبب

آسیب های دانمی شود که در نهایت به مرگ گیاه می انجامد

مطالعات وسیعی نشان میدهند که غشای سلول جایگاه

اولیه صدمات سرمایی در گیاهان است لیپیدهای غشا از

دو نوع اسیدهای چرب اشباع و غیر لكن تنش سرما اشباع

تشکیل شده اند. اسیدهای چرب غیر اشباع در سیالیت غشا بسیار مهم می باشند.

درجه حرارت و تنش دمای پایین

درجه حرارت پایین باعث تغییر سیالیت غشا از حالت نیمه مایع

به کریستالی می شود که بعنوان تغییرات درجه  حرارتی

شناخته شده است. در گیاهان حساس به سرما

معمولا بخش بیشتری از  لیپیدهای غشا اختصاص به اسیدهای

چرب اشباع دارند بنابراین دامنه تغییرات حالت  غشا در گیاهان

حساس وسیع تر از دامنه ی آن در گیاهان مقاوم می باشد،

زیرا در گونه های متحمل به

سرما معمولا بخش بیشتری از لیپیدهای غشا اختصاص

به اسیدهای چرب غیر اشباع دارند از آثار سرما میتوان

به شکسته شدن زنجیره انتقال الکترون و تولید اکسیژن آزاد

یا اکسیژن فعال، 02، H202 و OH اشاره کرد رادیکال

های آزاد اکسیژن بعلت میل ترکیبی زیادی که دارند باعث

تخریب غشای سلولی، آنزیم اسیدهای نوکلئیک و پروتئین های

سلول میشوند در گیاهان حساس به سرما با رسیدن دما به زیر آستانه دمایی تغییرات

اولیه به سرعت ظاهر شده و نهایتا به تغییرات ثانویه تبدیل میشوند

و ممکن است گیاه آسیب ببیند در گیاهان متحمل

به سرما به دنبال تغییرات  اولیه و با تداوم  سرما تغییرات بسیار

گسترده ای در گیاه ایجاد شده و منجر به خوگیری به سرما میشود